KnightyLearnChess
Tàn cuộcChơi bên white

Quy tắc hình vuông

Học mẹo hình học để biết ngay liệu Vua có kịp đuổi bắt một Tốt thông hay không.

Thử bài học tương tác

Giới thiệu

♕︎uy tắc hình vuông là một mẹo hình học mạnh mẽ cho tàn cuộc Vua và Tốt. Để dùng nó, hãy kẻ một đường chéo từ Tốt tới hàng phong cấp — đó là một cạnh của hình vuông. Nếu Vua phòng thủ ở bên trong hình vuông đó (hoặc có thể bước vào khi tới lượt), Vua sẽ đuổi kịp Tốt. Nếu Vua ở bên ngoài hình vuông, Tốt sẽ phong cấp. Trong thế cờ này, Trắng có một Tốt thông ở b2 còn Vua đen đứng ở h6 — xa tít cột b. Hình vuông của Tốt b2 trải từ b3 tới b8 (tính cả nước đi hai ô), kéo sang phải tới g3–g8. Vì Vua đen ở h6 nằm ngoài hình vuông này, Tốt có thể chạy thẳng tới đích phong cấp mà không cần Vua trắng giúp. Bài học cốt lõi: đừng phí thời gian hành quân Vua — cứ đẩy Tốt!

Nội dung bài học

Thử thế cờ này
1. b4

Vua ở xa tít — đẩy Tốt đi!

Đẩy Tốt ngay lập tức! Quy tắc hình vuông cho ta biết Vua đen ở h6 nằm ngoài hình vuông của Tốt, nên không cần Vua hộ tống. Nước đi đôi b4 là khởi đầu nhanh nhất — Tốt giờ cách đích phong cấp 4 hàng. Sau b4, hình vuông mới chạy từ b4 tới b8 tới f8 tới f4. Vua đen ở h6 vẫn nằm ngoài hình vuông này, khẳng định Tốt sẽ chạy nhanh hơn nó.

Tốt thôngCuộc đua tốt
Các nước đi thay thế
♔︎e2 — Phí một nhịp khi đi Vua trong lúc Tốt có thể tự phong cấp. Mỗi nước Vua cho Đen tiến gần thêm một bước.
b3 — Cũng thắng nhưng chậm hơn — nước đi đôi b4 tiết kiệm trọn một nước trong cuộc đua.
Thử thế cờ này
1. ..♔︎g5

Vua đen lao về phía Tốt nhanh hết mức. ♔︎g5 là con đường chéo trực tiếp nhất hướng về cột b. Nhưng Vua đã khởi điểm ngoài hình vuông — dù chạy nhanh đến đâu cũng không bắt kịp Tốt.

Cuộc đua tốt
Thử thế cờ này
2. b5

Vua vẫn ngoài hình vuông — cứ đẩy tiếp!

Cứ đẩy tiếp! Hình vuông co lại theo mỗi bước tiến: giờ nó chạy từ b5 tới b8 tới e8 tới e5. Vua đen ở g5 vẫn ở ngoài — lệch hai cột về bên phải. Tốt không thể cản nổi.

Tốt thôngCuộc đua tốt
Các nước đi thay thế
♔︎f1 — Hòa! Đưa Vua sang cánh Vua là bỏ rơi Tốt. Đen bắt kịp sau ♔︎f4-♔︎e5-♔︎d6-♔︎c7.
Thử thế cờ này
2. ..♔︎f5

Đen tiếp tục cuộc rượt đuổi tuyệt vọng, đi chéo về phía Tốt. Vua tới f5, nhưng hình vuông của Tốt b5 chỉ kéo tới cột e. Vua vẫn còn lệch một cột.

Cuộc đua tốt
Thử thế cờ này
3. b6

Đẩy lần nữa — hình vuông cứ co lại rời xa Vua.

Tốt tiến không ngừng. Hình vuông giờ là b6–b8–d8–d6 — chỉ còn một vùng 3x3. Vua ở f5 lệch hai cột ngoài hình vuông. Mỗi bước đẩy thu nhỏ hình vuông nhanh hơn tốc độ Vua thu hẹp khoảng cách.

Tốt thôngCuộc đua tốt
Thử thế cờ này
3. ..♔︎e5

Vua đen tới e5, vẫn lao về phía Tốt với tốc độ tối đa. Nhưng hình vuông của Tốt b6 chỉ với tới cột d — Vua cần thêm một nước nữa chỉ để bước vào hình vuông, và Tốt sẽ không chờ.

Cuộc đua tốt
Thử thế cờ này
4. b7

Sắp đến rồi — đẩy thêm một bước!

Còn một ô là phong cấp! Tốt tới b7. Hình vuông giờ tí xíu: b7–b8–c8–c7. Vua đen ở e5 cách hai cột — nó cần ít nhất hai nước để tới c7, nhưng Tốt phong cấp ngay nước sau.

Tốt thôngCuộc đua tốt
Thử thế cờ này
4. ..♔︎d6

Đen lao thêm một bước cuối về cột b, nhưng Vua ở d6 vẫn cách b8 hai ô. Cuộc đua kết thúc — Tốt phong cấp ở nước kế.

Cuộc đua tốt
Thử thế cờ này
5. b8=♕︎+

Phong Hậu!

b8=♕︎+ — Phong cấp cùng nước chiếu! Tốt thành Hậu, chiếu từ b8 vào Vua ở d6 dọc đường chéo. Với Hậu và Vua chống lại một Vua trơ trọi, thế cờ thắng dễ dàng. Toàn bộ ván cờ đã được định đoạt trước cả khi đi nước đầu — ♕︎uy tắc hình vuông cho ta biết ngay rằng Vua đen không bao giờ bắt kịp Tốt.

Tốt thôngThắng theo tablebase

Điểm chính cần nhớ

  • Kẻ một hình vuông từ Tốt tới hàng phong cấp — nếu Vua phòng thủ ở ngoài nó, Tốt sẽ phong cấp
  • Nhớ nước đi đôi: Tốt đứng ở hàng xuất phát được đi thêm một bước, nên hình vuông được kẻ từ một hàng phía trước
  • Đừng phí nhịp vào nước Vua khi Tốt có thể tự phong cấp — mỗi nước Vua cho đối thủ một bước tiến gần hơn miễn phí
  • Hình vuông co lại một cột và một hàng theo mỗi bước tiến của Tốt — một khi Vua tụt lại sau, nó không bao giờ đuổi kịp nữa
  • Khi Vua CÓ ở trong hình vuông, bạn sẽ cần chính Vua mình hộ tống Tốt — đó là một kỹ thuật khác (thế đối mặt/ô trọng yếu)

Giờ tự đi thử xem

Đi từng nước trên bàn cờ thật, thử cả những nước sai, rồi hỏi Knighty vì sao chúng hỏng.

Luyện tập tương tác

Bài học liên quan

Tóm tắt

Bạn đã học ♕︎uy tắc hình vuông — một mẹo hình học cho biết ngay liệu Vua có kịp đuổi bắt một Tốt thông hay không. Bằng cách kẻ một hình vuông từ Tốt tới hàng phong cấp, bạn thấy Vua đen ở h6 nằm ngoài hình vuông của Tốt b2 và không bao giờ bắt kịp. Mấu chốt là đẩy Tốt ngay lập tức mà không phí thời gian vào nước Vua.

Sẵn sàng luyện tập?

Tiếp theo trong khóa học này

Chặn vai (huých vai)

Mang bài học này theo bạn

Cần tài khoản miễn phí

Kèm mọi biến — mở được trong Lichess và ChessBase