KnightyLearnChess
Tàn cuộcChơi bên white

Hai Tốt đấu một Tốt

Học cách thắng khi hơn hai Tốt đấu một: dùng Tốt thông ngoài làm mồi nhử để kéo Vua đối phương đi xa, dùng Vua ăn nốt Tốt đen cuối cùng rồi hộ tống Tốt còn lại về đích.

Thử bài học tương tác

Giới thiệu

Hơn một Tốt trong tàn cuộc Tốt thường đủ để thắng — nhưng chỉ khi bạn biết cách dùng nó. Kỹ thuật quan trọng nhất là Tốt thông ngoài: một Tốt tự do nằm xa mọi quân khác. Vua đối phương phải chạy sang chặn nó, và trong lúc đó Vua của bạn ăn các Tốt đối phương rồi hộ tống Tốt cuối cùng đi phong cấp. Ở đây Trắng có Tốt a2 và c5, Đen chỉ có một Tốt f4, hai Vua đứng ở f2 và e7. Bỏ Tốt a đi thì thế cờ là hòa chắc — Vua đen sang ăn Tốt c. Có Tốt a thì thắng, nhưng rất mong manh: trong chín nước đi hợp lệ của Trắng chỉ có một nước giữ được ván thắng. Hãy xem Tốt a làm mồi nhử thế nào: nó kéo Vua đen sang cánh Hậu, Vua trắng ăn Tốt f, rồi quay về phá thế phong tỏa và đẩy Tốt c về đích.

Nội dung bài học

Thử thế cờ này
1. a4

Tạo một mối đe dọa ở phía xa bàn cờ mà Vua đen không thể phớt lờ — và làm thật nhanh.

Tung mồi nhử — hết tốc lực. a4 đe dọa chạy tới a8 để lên Hậu, nên Vua đen phải bỏ mọi thứ và chạy về cánh Hậu; nghĩa là bỏ rơi Tốt f và từ bỏ hy vọng yên ổn tấn công Tốt c. Tốc độ là tất cả. Tốt cần thêm bốn bước để lên Hậu còn Vua cần ba bước để tới b7, nên Đen vừa kịp — chỉ vừa kịp. Mọi nước đi khác của Trắng đều để Vua đen ăn Tốt c rồi bắt Tốt a sau đó, và ván cờ hòa.

Tốt thôngĐòn dụ
Các nước đi thay thế
a3 — Hòa! Chậm một bước: sau ♔︎d7 Vua đen tới c6 ngay nước sau, tấn công và ăn Tốt c, rồi với Tốt a còn ở quá xa Vua bắt luôn nó — không Tốt nào lên được Hậu.
♔︎f3 — Hòa! Đi ăn Tốt f trước làm mất nhịp quyết định: ♔︎d7 rồi ♔︎c6 ăn Tốt c, và riêng Tốt a không thể thắng một Vua đã tới cánh Hậu.
c6 — Hòa! ♔︎d6 và Tốt rơi (c7 ♔︎xc7), chỉ còn lại Tốt a đơn độc — Tốt biên đấu với Vua tới được góc thì không bao giờ lên Hậu.
Thử thế cờ này
1. ..♔︎e6

Đen không có lựa chọn: ♔︎e6 bắt đầu cuộc chạy về cánh Hậu, vì nếu không Tốt a sẽ lên Hậu sau bốn nước. Đi ăn Tốt f hay đứng yên đều để Tốt lọt qua. Mồi nhử đã phát huy tác dụng — Vua đen quay lưng lại với chính Tốt của mình.

Đòn dụCuộc đua tốt
Thử thế cờ này
2. a5

Vua đen đang trên đường tới — hãy giữ mối đe dọa ở cánh Hậu đi trước nó một bước.

Cứ chạy tiếp. a5 giữ Tốt đi trước Vua một bước: Đen vẫn phải dành mọi nước đi để về cánh Hậu và không có thời gian quay sang Tốt c. Dừng Tốt lại lúc này thì Vua đen ăn Tốt c, rồi bắt Tốt a, và ván thắng biến mất.

Tốt thôngTempo
Các nước đi thay thế
♔︎f3 — Hòa! ♔︎d5 ăn Tốt c — Vua tấn công nó và không gì bảo vệ — rồi Vua đen bắt luôn Tốt a: cả hai Tốt trắng đều mất hoặc bị chặn.
c6 — Hòa! Vua đen cứ thế đi sang ăn Tốt không được bảo vệ, và riêng Tốt a không thể thắng một Vua đã quay lại đứng trước nó.
Thử thế cờ này
2. ..♔︎d7

♔︎d7 — Vua vội vã chạy tiếp, nhắm tới c7, ô duy nhất từ đó nó vừa canh được Tốt a vừa chặn được Tốt c. Đen vừa kịp ngăn Tốt, và chỉ thế thôi.

Cuộc đua tốt
Thử thế cờ này
3. a6

Trói Vua đen vào cánh Hậu cho chắc trước khi quay sang Tốt f.

Trói chặt Vua. a6 cố định mồi nhử ở hàng 6. Từ đây nó là mối đe dọa thường trực: hễ Vua đen rời b7, a7 sẽ theo sau và Tốt lên Hậu. Vua đen giờ bị trói vào cánh Hậu suốt phần còn lại của ván — nghĩa là Tốt f không còn ai bảo vệ.

Tốt thôngĐòn dụ
Các nước đi thay thế
c6+ — Hòa! ♔︎xc6 — Tốt không được bảo vệ, và Tốt a đơn độc còn lại không thể thắng: Vua đen quay về đứng trước nó rồi ngồi vào góc.
♔︎e2 — Vẫn thắng, nhưng chậm hơn một nước. Nước đi của Vua không đổi gì ở cánh Hậu, nên Vua đen được thêm một bước tự do tới c7 — hãy cố định mồi nhử trước rồi mới quay sang Tốt f.
Thử thế cờ này
3. ..♔︎c7

♔︎c7 là thế phòng thủ lý tưởng: Vua canh b7, nên a7 chỉ bị đáp lại bằng ♔︎b7 và Tốt rơi, đồng thời nó khống chế c6 nên Tốt c không tiến được. Một Vua giữ hai Tốt — nhưng chỉ vì Vua trắng đang ở xa. Đó chính là vấn đề Vua trắng sắp giải quyết.

Ô trọng yếu
Thử thế cờ này
4. ♔︎f3

Mồi nhử đã hoàn thành nhiệm vụ — hãy thu về những gì Vua đen bỏ lại.

Thu hoạch. ♔︎f3 đi ăn Tốt f: Vua đen bị trói ở cánh Hậu và không thể bảo vệ nó, nên Vua trắng ăn không. Sau đó Vua trắng quay về phá thế phong tỏa — Vua đen không thể giữ hai Tốt trước một Vua cùng hai Tốt.

Đòn dụTính linh hoạt của quân
Các nước đi thay thế
a7 — Hòa! ♔︎b7 tấn công Tốt và không gì bảo vệ được nó; sau a8=♕︎+ ♔︎xa8 chỉ còn Tốt c, và Vua đen ngay bên cạnh. Đừng bao giờ đổi mồi nhử lấy lợi nhỏ — hãy để nó đứng đó và giữ Vua đối phương bận rộn.
c6 — Hòa! ♔︎xc6 ăn Tốt không được bảo vệ, và riêng Tốt a không thể thắng một Vua đang đứng trước nó.
Thử thế cờ này
4. ..♔︎c6

♔︎c6 tấn công Tốt c — ý đồ chủ động duy nhất còn lại của Đen. Trông có vẻ nguy hiểm, nhưng Tốt được bảo vệ từ xa: ăn nó sẽ để Tốt a chạy thoát, như nước tiếp theo sẽ cho thấy.

Đe dọa
Thử thế cờ này
5. ♔︎xf4

Ăn Tốt cuối cùng của Đen.

Tốt cuối cùng của Đen rơi. ♔︎xf4 để Đen chỉ còn một Vua trần đấu hai Tốt. Hy vọng duy nhất của Đen là Vua ở c6 giữ được cả hai Tốt trong khi Vua trắng còn ở xa — nên kế hoạch bây giờ là đưa Vua về nhanh nhất có thể.

Tính linh hoạt của quân
Các nước đi thay thế
♔︎e4 — Vẫn thắng, nhưng chậm hơn một nước. Tốt f không đi đâu cả, nhưng mỗi nước nó còn sống là một nước đi tự do cho Vua đen — ăn ngay bây giờ và bắt đầu hành quân trở về.
Thử thế cờ này
5. ..♔︎c7

♔︎c7 — Đen rất muốn ăn Tốt c, nhưng sau ♔︎xc5 thì a7 lên Hậu ngay nước sau: từ c5 Vua không kịp tới b7. Mồi nhử bảo vệ Tốt c mà không cần nhúc nhích. Vì vậy Vua đen lầm lũi quay về vị trí của nó.

Tốt thôngĐòn dụ
Thử thế cờ này
6. ♔︎e4

Chỉ Vua của bạn phá được thế phong tỏa — đưa nó về cánh Hậu theo đường trung tâm nhất.

Cuộc hành quân dài. ♔︎e4 đi về cánh Hậu qua trung tâm. Vua đen một mình giữ cả hai Tốt từ c7 — chỉ Vua trắng mới phá được thế phong tỏa ấy, và cho tới khi nó tới nơi, các Tốt không được nhúc nhích: đẩy bất kỳ Tốt nào cũng mất Tốt và mất luôn ván thắng.

Tính linh hoạt của quânÔ trọng yếu
Các nước đi thay thế
c6 — Hòa! ♔︎xc6 — Vua ở c7 ăn Tốt không được bảo vệ, và riêng Tốt a không thể thắng một Vua đứng được trước nó.
a7 — Vẫn thắng, nhưng chậm hơn hai nước: ♔︎b7 tấn công Tốt mà Vua ở quá xa để bảo vệ, nên Trắng phải thắng chỉ bằng Tốt c. Hãy để mồi nhử ở a6, nơi nó tốn của Đen một Vua mà chẳng tốn của bạn gì.
Thử thế cờ này
6. ..♔︎c6

♔︎c6 lại tấn công Tốt c. Đen cứ đặt cùng một câu hỏi — bạn có bảo vệ được Tốt mà không mất nhịp không? — và Trắng phải liên tục trả lời thật chính xác.

Đe dọa
Thử thế cờ này
7. ♔︎d4

Đen tấn công Tốt c của bạn — hãy bảo vệ bằng nước đi đồng thời đưa Vua lại gần hơn.

Vừa bảo vệ vừa tiến lên trong một nước. ♔︎d4 bảo vệ Tốt c đồng thời đưa Vua lại gần thêm một bước. Vua đen vẫn không thể ăn ở c5, và vẫn không thể rời cánh Hậu vì a7 — nó chỉ có thể đi qua đi lại trong khi Trắng áp sát.

Tính linh hoạt của quân
Các nước đi thay thế
a7 — Vẫn thắng, nhưng chậm hơn ba nước: ♔︎b7 và Tốt mất, vì Vua trắng ở quá xa để bảo vệ. Tốt c vẫn có thể tự làm nên chuyện — nhưng sao phải tặng một Tốt?
Thử thế cờ này
7. ..♔︎c7

♔︎c7 — quay về ô duy nhất canh được cả b7 lẫn Tốt c. Đen không có kế hoạch nào ngoài việc đi qua đi lại này, mà đi qua đi lại không cản nổi một Vua cứ tiến tới.

Ô trọng yếu
Thử thế cờ này
8. ♔︎d5

Cứ tiếp tục hành quân với Vua — Tốt không được nhúc nhích cho tới khi Vua đứng cạnh nó.

Vua đã tới. ♔︎d5 đứng cạnh Tốt của mình và khống chế c6 — ô mà Tốt cần tiến tới tiếp theo. Thế phong tỏa sắp bị phá: Đen không thể vừa canh c6 vừa ở gần b7 mãi được.

Ô trọng yếu
Các nước đi thay thế
c6 — Hòa! ♔︎xc6 — sớm một nước: Vua ở d4 chưa bảo vệ c6, nên Đen ăn Tốt không mất gì và riêng Tốt a không thể thắng.
Thử thế cờ này
8. ..♔︎c8

♔︎c8 — Đen hết nước đi tốt. Mọi nước đi của Vua đều để Tốt c tiến lên với Vua trắng đứng sau; lùi về c8 ít nhất giữ Vua trên cột c, đứng trước Tốt.

Zugzwang
Thử thế cờ này
9. c6

Vua của bạn khống chế ô kế tiếp trên đường của Tốt — hãy tận dụng.

Cuối cùng Tốt cũng được đi. c6 an toàn vì Vua ở d5 bảo vệ nó. Vua đen không ăn được Tốt, và vì Tốt a nó vẫn không thể rời cánh Hậu — hai Tốt và Vua giờ hoạt động như một khối.

Tốt thông
Các nước đi thay thế
a7 — Vẫn thắng, nhưng chậm hơn ba nước: ♔︎b7 và Tốt a rơi, nên Tốt c phải tự lên Hậu. Mồi nhử đứng ở a6 có giá trị hơn là đổi nó đi.
Thử thế cờ này
9. ..♔︎b8

♔︎b8 giữ Vua trong tầm với cả hai Tốt: nó canh c7 và vẫn ở cạnh Tốt a. Nó không ngăn được Vua trắng khống chế ô kế tiếp của Tốt c, nên chỉ trì hoãn cái kết.

Phòng thủ
Thử thế cờ này
10. ♔︎d6

Đừng đẩy vội — hãy chắc chắn ô kế tiếp của Tốt đã được khống chế trước khi nó đi tới đó.

Vua trước, Tốt sau. ♔︎d6 khống chế c7 trước khi Tốt bước tới đó, nên Tốt không bao giờ bị ăn. Thứ tự rất quan trọng: đẩy Tốt trước thì Vua ở b8 sẽ ăn nó ngay.

Ô trọng yếu
Các nước đi thay thế
c7+ — Hòa! ♔︎xc7 — Vua ở d5 không bảo vệ c7, nên Đen cứ thế ăn Tốt, và riêng Tốt a không thể thắng.
a7+ — Vẫn thắng, nhưng chậm hơn ba nước: ♔︎xa7 và mồi nhử mất không. Tốt c vẫn lên Hậu được nhờ Vua, nhưng bạn đã vứt đi một Tốt.
Thử thế cờ này
10. ..♔︎a7

♔︎a7 — cuối cùng Đen quay sang mồi nhử, vì ngăn Tốt c là vô vọng: Vua trắng bảo vệ c7, và nếu Vua đen chặn ở c8 thì a7 theo sau và Tốt đó lên Hậu — Vua không thể ăn nó cũng không thể đứng trước nó.

Đòn dụ
Thử thế cờ này
11. c7

Cả hai ô phía trước Tốt đều nằm trong tầm khống chế của Vua — Tốt cứ thế đi được.

c7 — được Vua bảo vệ, Tốt tới hàng 7. Giờ Đen có thể ăn Tốt a, nhưng Tốt c lên Hậu ngay nước sau dù Đen làm gì.

Tốt thông
Các nước đi thay thế
♔︎d7 — Vẫn thắng, nhưng chậm hơn ba nước. Tốt đã sẵn sàng tiến lên dưới sự bảo vệ của Vua — Vua chẳng còn gì phải chuẩn bị.
Thử thế cờ này
11. ..♔︎xa6

♔︎xa6 — cuối cùng mồi nhử bị ăn, và nó đã hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ: kéo Vua đen ra rìa bàn cờ, để Vua trắng ăn Tốt f, và giữ Vua đối phương bận rộn trong khi Tốt c đi về đích. Tốt c giờ lên Hậu.

Đòn dụ
Thử thế cờ này
12. c8=♕︎+

Kết thúc ván cờ — phong cấp thành quân buộc được chiếu hết.

Phong cấp — kèm chiếu! c8=♕︎+ đặt một Hậu mới lên bàn cờ và chiếu Vua ở a6 theo đường chéo. Hậu đấu một Vua trần là thế thắng dễ dàng. Hãy nhớ kế hoạch: đẩy Tốt thông ngoài làm mồi nhử, để Vua đối phương đuổi theo, dùng Vua ăn các Tốt ở phía bên kia, rồi đưa Vua về hộ tống Tốt cuối cùng đi phong cấp.

Tốt thôngThắng theo tablebase
Các nước đi thay thế
c8=♘︎ — Hòa! Vua và Mã không thể ép chiếu hết một Vua trần. Ở đây luôn phải phong Hậu.
c8=♗︎+ — Hòa! Vua và Tượng cũng không thể ép chiếu hết, dù có chiếu.

Điểm chính cần nhớ

  • Tốt thông ngoài là mồi nhử: Vua đối phương buộc phải chạy sang chặn nó
  • Đẩy mồi nhử hết tốc lực — chậm một nhịp là Vua đối phương ăn mất Tốt kia và ván cờ hòa
  • Mồi nhử ở hàng 6 trói Vua đối phương vào phía đó của bàn cờ suốt phần còn lại của ván
  • Khi Vua đối phương bị trói, Vua bạn ăn các Tốt ở phía bên kia
  • Đưa Vua về phá thế phong tỏa — một Vua đơn độc chỉ giữ nổi hai Tốt khi Vua bạn còn ở xa
  • Vua trước, Tốt sau: đừng bao giờ đẩy Tốt cuối lên ô mà Vua của bạn chưa khống chế

Giờ tự đi thử xem

Đi từng nước trên bàn cờ thật, thử cả những nước sai, rồi hỏi Knighty vì sao chúng hỏng.

Luyện tập tương tác

Bài học liên quan

Tóm tắt

Bạn đã học phương pháp thắng quan trọng nhất khi hơn hai Tốt đấu một: Tốt thông ngoài làm mồi nhử. Tốt ở xa kéo Vua đối phương về một phía bàn cờ và giữ nó ở đó. Trong lúc ấy Vua bạn ăn Tốt đối phương ở phía bên kia, rồi quay về phá thế phong tỏa và hộ tống Tốt cuối cùng phong cấp. Không có Tốt hơn thì thế cờ là hòa — có nó, cùng nước đi đầu tiên chính xác, là thắng cưỡng bức.

Sẵn sàng luyện tập?

Tiếp theo trong khóa học này

Phòng thủ bên ngắn

Mang bài học này theo bạn

Cần tài khoản miễn phí

Kèm mọi biến — mở được trong Lichess và ChessBase