KnightyLearnChess
Khai cuộcChơi bên Trắng

Họ London: Một thế bố trí cho mọi tình huống

Học London như một cấu trúc chứ không phải danh sách nước đi — bộ khung Tốt, nơi đặt quân, ba kế hoạch phát sinh từ đó, và hai anh em họ Colle và Torre.

Thử bài học tương tác

Giới thiệu

Phần lớn người chơi học London như một biến: 1. d4, 2. ♗︎f4, 3. e3, rồi tự bơi. Bài học này dạy nó như một cấu trúc. Trắng dựng cùng một bộ khung Tốt — c3, d4, e3 — và đặt cùng những quân lên cùng những ô dù Đen chơi ..d5, ..e6, ..c5 hay ..g6. Khi thế bố trí đã xong, ba kế hoạch làm gần như mọi việc: Mã trên e5 được f4 hỗ trợ, Tượng trên d3 nhắm vào h7, và nước phá Tốt c4 khi Đen ngồi yên. Hệ thống Colle và Tấn công Torre dùng đúng bộ khung đó, chỉ khác ô của Tượng ô đen — vì vậy cuối bài bạn sẽ biết ba khai cuộc chứ không phải một. Mọi thế cờ dưới đây đều lấy từ một ván đấu thực của các kiện tướng.

Nội dung bài học

Thử thế cờ này

Kamsky – Nakamura, Giải vô địch Mỹ 2015, sau 8. ♗︎d3. Bắt đầu từ các Tốt: c3, d4 và e3 tạo thành một kim tự tháp nhỏ, trong đó mỗi Tốt bảo vệ một Tốt khác. Đen đã tấn công nó bằng ..c5 và ..d5, nhưng không sao — d4 được hai Tốt và Mã f3 bảo vệ, nên cả ..cxd4 lẫn một Mã đáp xuống d4 đều không ăn được Tốt. Bây giờ là quân làm nên London: Tượng ô đen đã rời c1 trước khi e3 được chơi, và sau thách thức ..♗︎d6 của Đen, nó lùi về g3. Nó sống *ngoài* chuỗi Tốt, giữ đường chéo h2-b8 mà vẫn bảo vệ cánh Vua. Chơi e3 trước thì Tượng đó bị nhốt cả ván — thứ tự nước đi ấy chính là bí mật của London.

Cấu trúc TốtSự năng động của quân
Thử thế cờ này
8. ♗︎d3

Phát triển quân nhẹ cuối cùng đến ô mà từ đó nó nhìn thấy h7.

♗︎d3 — Đây là cùng ván đó sớm hơn một nước. Các Mã đã ở ô London của chúng — f3 và d2, vì c3 là một Tốt — còn Tượng ô trắng thuộc về d3: từ đó nó nhìn thẳng vào h7, ô cạnh Vua Đen, và hỗ trợ cú đẩy e4 sau này. Tiếp theo là nhập thành. Còn một quân có nhiệm vụ cố định: khi Hậu Đen đến b6 để đánh b2, Hậu Trắng đến b3 để đối mặt. Hãy nhớ điều này — một bước sau sẽ cho thấy chuyện gì xảy ra nếu bạn quên.

Phát triển quânAn toàn của Vua
Các nước đi thay thế
♘︎e5 — Tiền đồn là ý đúng nhưng sai thời điểm: 8...♕︎c7 9.♘︎xc6 ♕︎xc6 đổi Mã đi trước khi Tượng và Vua sẵn sàng — thế cờ cân bằng thay vì nhỉnh hơn một chút.
Thử thế cờ này
15. ♘︎e5

Tốt d4 của bạn bảo vệ ô trung tâm nào cho một Mã?

♘︎e5 — ♔︎ế hoạch một: tiền đồn e5. Carlsen – Tomashevsky, Wijk aan Zee 2016. Tốt d4 biến e5 thành ô mà Mã Trắng có thể giữ lâu dài: không Tốt Đen nào tấn công được nó nếu không chơi ..f6, nước sẽ để e6 và Vua hở. Từ e5, Mã đánh f7 và g6 và dọn đường cho Tốt f. Hãy để ý cánh Vua của Đen: Tốt h đã mất, nên cột h nửa mở về phía Vua. Mã của Carlsen là quân đầu tiên chĩa vào đó.

Sự năng động của quânTấn công Vua
Thử thế cờ này
16. f4

Mã đã vào vị trí. Tốt nào mở cột về phía f7?

Tomashevsky đẩy 15. ..g5 để chặn Tốt f. 16. f4 vẫn được chơi: nếu Đen ăn, 16. ..gxf4 17. ♖︎f1 đưa Xe lên cột f nhắm f6 và f7, và Tốt giữ cột đó đóng đã biến mất. Trong ván, Hậu theo sau đến h5 và h4 dọc cột h nửa mở, Xe ăn lại trên f4, và Trắng thắng sau 30 nước. Mã trên e5, rồi f4 — đó là kế hoạch tấn công chính của London, và nó hoạt động giống nhau trong mọi thế bố trí ..d5.

Tấn công VuaCấu trúc Tốt
Thử thế cờ này
14. ♗︎xh7+

Tượng của bạn thấy h7, Mã thấy f7, và Hậu Đen không còn ô nào. Bắt đầu bằng nước chiếu.

♔︎ế hoạch hai: Tượng d3 thu lợi. Rusev – Hracek, Giải đồng đội Croatia 2015. Đây là London theo thứ tự nước đi — 3. ♗︎f4 đến sớm, nhưng sau đó Trắng chọn 5. ♘︎c3 và ăn lại trên d4, và sau ..♗︎xc3 các Tốt c bị chồng và Tốt d đã mất, nên ở đây không có kim tự tháp c3-d4-e3. Tuy vậy, các quân nằm trên ô London: Mã trên e5, Tượng trên d3, Hậu trên f3, tất cả nhắm vào Vua. 14. ♗︎xh7+ ♔︎xh7 15. ♘︎xf7 tấn công Hậu trên d8 — và Tượng Trắng trên d6 khống chế c7 và e7, hai ô thoát duy nhất của Hậu. Trong ván Đen thử 15. ..♗︎b7; sau 16. ♕︎d3+ ♔︎g8 17. ♘︎xd8 Trắng đã ăn Hậu và hai Tốt đổi lấy một Tượng và một Mã — khoảng năm Tốt vật chất, một ưu thế quyết định. Mô hình cần nhớ: ♗︎d3 và ♘︎e5 cùng nhau biến h7 và f7 thành hai ô yếu nhất trên bàn cờ.

Thí quânTấn công Vua
Các nước đi thay thế
♖︎fe1 — Một nước phát triển bình thường làm mất thời cơ. Đen đáp 14...♗︎b7, và giờ 15.♗︎xh7+ ♔︎xh7 16.♘︎xf7 bị 16...♕︎c8 đáp trả — Tượng đã rời c8 nên Hậu có ô thoát, và Trắng, thiếu một Tượng đổi lấy hai Tốt, nhiều nhất chỉ có chiếu vĩnh viễn — tốt nhất cũng chỉ cân bằng. Đòn thí chỉ thắng ngay lúc này.
Thử thế cờ này
12. c4

Đen không có Tốt trên d5. Tốt nào chiếm ô đó lâu dài?

♔︎ế hoạch ba: nước phá Tốt c4 trước một Đen thụ động. Karjakin – Leko, Bắc Kinh 2013. Đen dựng thế nhỏ — Tốt b6, d6 và e6, không có ..d5, không Tốt nào qua hàng thứ sáu. Ở đây không có đòn tấn công Vua vì chưa có mục tiêu. Thay vào đó Trắng biến Tốt c3 thành Tốt c4: cùng d4 nó lấy d5 khỏi mọi quân Đen lâu dài và chiếm toàn bộ trung tâm, rồi e4 và b4 theo sau. Nước phá Tốt giải phóng duy nhất của Đen, ..e5, khó thực hiện — Leko bị ép suốt phần còn lại của ván và xin thua sau nước 67 của Trắng. Tốt c3 là một bản lề: nó hỗ trợ d4 khi Đen tranh trung tâm, và bước lên c4 khi Đen thôi tranh.

Không gianKiểm soát trung tâm
Thử thế cờ này
7. ♕︎b3

Một quân của bạn đang bị tấn công mà không được bảo vệ. Hãy bảo vệ bằng quân đồng thời thách thức kẻ tấn công.

Phản xạ cần rèn. Tristan – Chigaev, 2024, trước thế bố trí ..g6. Ngay khi Tượng rời c1, Tốt b2 mất người bảo vệ duy nhất — và Hậu Đen trên b6 đang tấn công nó lúc này. 7. ♕︎b3 bảo vệ b2 và đề nghị đổi Hậu; sau 7. ..♕︎xb3 8. axb3 cấu trúc của Trắng nguyên vẹn và cột a nửa mở cho Xe. Trong ván Trắng chơi 7. ♘︎bd2 tự nhiên và 7. ..♕︎xb2 8. ♘︎c4 ♕︎xc3+ ăn hai Tốt kèm chiếu. Đen thắng. Engine thấy ♘︎bd2 vẫn chơi được (tệ hơn nhiều nhất khoảng một phần ba Tốt), nhưng sao phải bỏ hai Tốt và thế chủ động vô ích? Mọi thế London đều cần phản xạ này: Hậu lên b6 nghĩa là kiểm tra b2 trước khi phát triển bất cứ gì.

Đe dọaPhòng ngừa
Các nước đi thay thế
♘︎bd2 — Phát triển như thường — và 7...♕︎xb2 ăn một Tốt, rồi 8.♘︎c4 ♕︎xc3+ ăn Tốt thứ hai kèm chiếu. Trắng có chút nhịp đuổi Hậu, nhưng bù lại thiếu hai Tốt trên bàn — engine chỉ đánh giá khoảng một phần ba Tốt nghiêng về Đen, nhưng trong ván Đen giữ được các Tốt và thắng.
Thử thế cờ này
7. ♘︎b5

Hậu trên b2 xa nhà. Cú nhảy Mã nào tạo ra đe dọa bắt đôi trên c7 và cũng đánh Xe?

Chiến thuật điển hình của London — b2 làm mồi. Kveinys – Sulskis, Tallinn 2015. Trắng cố ý bỏ hở b2 bằng 5. ♘︎c3, và Đen đã ăn: 6. ..♕︎xb2. Giờ 7. ♘︎b5 đe dọa ♘︎c7+, một đòn bắt đôi của Mã vào Vua e8 và Xe a8 sẽ thắng Xe — c7 cũng bị Tượng f4 đánh, nên Đen phải đối phó mối đe dọa ngay lập tức. Đen buộc phải chơi 7. ..♘︎d5 để bảo vệ c7, rồi 8. ♖︎b1 lại đuổi Hậu. Hậu mất cả khai cuộc để chạy trong khi Trắng phát triển mọi quân; Kveinys thắng sau 24 nước. Khác biệt so với bước trước: ở đó b2 chỉ đơn giản rơi. Ở đây ♘︎c3 khiến cú nhảy Mã lên b5 khả thi — nên Tốt đó là thuốc độc.

Bắt đôiTempo
Các nước đi thay thế
♗︎d2 — Che c3 nhưng không gây sức ép gì lên Hậu: 7...♕︎b6 và Hậu đã về nhà, Đen hơn sạch một Tốt, còn lợi thế phát triển của Trắng chẳng mang lại gì.
Thử thế cờ này

Anh em thứ nhất: Hệ thống Colle. Rahman – Ganguly, Kolkata 2009. So với thế đầu tiên: cùng kim tự tháp c3-d4-e3, Mã trên f3 và d2, Tượng trên d3, Vua đã nhập thành — và Đen cũng có ..c5, ..d5, ..♘︎c6, ..♗︎d6. Khác biệt duy nhất là Tượng vẫn ngồi trên c1, bên trong chuỗi Tốt. Tượng đó vừa là cái giá vừa là kế hoạch của Colle: Trắng phải mở một đường cho nó. Rahman làm bằng 8. dxc5 ♗︎xc5 9. b4 và 10. ♗︎b2, theo kiểu Zukertort; cách còn lại là nước phá Tốt e3-e4, cũng giải phóng Tượng và mở trung tâm khi quân Đen còn ở ô xuất phát.

Cấu trúc TốtPhát triển quân
Thử thế cờ này

Anh em thứ hai: Tấn công Torre. Turner – Saric, Dublin 2019. Một lần nữa kim tự tháp c3-d4-e3, Mã trên f3 và d2, Tượng trên d3, Vua trên g1. Lần này Tượng ô đen đã đến g5 trước e3 và giờ đứng trên h4 sau ..h6 của Đen. Nó ép Mã f6 — quân bảo vệ h7 và e4 — thay vì đường chéo h2-b8. Ba khai cuộc, một bộ khung: London (Tượng trên f4 hoặc g3), Colle (Tượng ở nhà trên c1), Torre (Tượng trên g5 hoặc h4). Biết Tượng ở đâu là bạn đã biết các kế hoạch.

Cấu trúc TốtSự năng động của quân
Thử thế cờ này

London, Colle và Torre là một họ. Chính xác thì chúng có điểm chung gì?

Cấu trúc Tốt
Thử thế cờ này

Đen đã nhập thành và dựng thế với Tốt b6, d6 và e6 — không có ..d5. Bạn đã có đầy đủ thế bố trí London. Kế hoạch nào phù hợp với thế cờ này?

Không gianTấn công Vua

Điểm chính cần nhớ

  • Bộ khung trước tiên: c3-d4-e3, ♘︎f3, ♘︎bd2, ♗︎d3, O-O — giống nhau trước ...d5, ...e6, ...c5 và ...g6
  • Tượng ô đen rời c1 trước e3; ô của nó (f4, c1, g5) phân biệt London, Colle và Torre
  • Kế hoạch một: ♘︎e5 rồi f4 — kế hoạch hai: ♗︎xh7+ khi ♘︎e5 và Hậu đã sẵn sàng — kế hoạch ba: c4 khi Đen không có ...d5
  • ...♕︎b6 đánh b2 ngay khi ♗︎f4 được chơi: đáp bằng ♕︎b3, hoặc bằng ♘︎c3 để ...♕︎xb2 bị ♘︎b5 trừng phạt
  • Chọn kế hoạch từ thế cờ trước mắt, không phải từ danh sách nước đi học thuộc

Giờ tự đi thử xem

Đi từng nước trên bàn cờ thật, thử cả những nước sai, rồi hỏi Knighty vì sao chúng hỏng.

Luyện tập tương tác

Tóm tắt

London là một cấu trúc: kim tự tháp c3-d4-e3, Mã trên f3 và d2, Tượng trên d3, Vua nhập thành g1 — và Tượng ô đen nằm ngoài chuỗi Tốt vì đã đi trước e3. Từ thế bố trí đó, ba kế hoạch làm việc: Mã lên e5 rồi f4, đòn ♗︎d3 vào h7 khi ♘︎e5 đã sẵn sàng, và nước phá Tốt c4 khi Đen ngồi yên. Hãy bảo vệ b2 ngay khi Hậu Đen đến b6 — hoặc chuẩn bị sẵn ♘︎c3 để ♘︎b5 trừng phạt việc ăn Tốt. Colle và Torre là cùng bộ khung đó với Tượng trên c1 hoặc g5.

Mang bài học này theo bạn

Cần tài khoản miễn phí

Kèm mọi biến — mở được trong Lichess và ChessBase