Knighty
Chiến thuậtChơi bên white

Chiếu hết Ả Rập

Một con mã ở f6 kiểm soát hai ô góc g8 và h7, và xe chiếu hết ở h7 ngay cạnh vua h8 — chỉ với hai quân.

Thử bài học tương tác

Giới thiệu

Chiếu hết Ả Rập là thế chiếu hết có tên lâu đời nhất trong cờ vua — nó đến từ thuở ban đầu của trò chơi ở thế giới Ả Rập, khi xe và mã là những quân mạnh nhất trên bàn cờ. Một con mã cách góc hai ô theo đường chéo kiểm soát cả hai ô bên cạnh vua trong góc; một con xe được mã đó bảo vệ chiếu hết ngay sát vua.

Nội dung bài học

8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này

Chiếu hết Ả Rập chỉ cần một mã và một xe. Mã phải đứng ở f6, cách góc hai ô theo đường chéo: từ đó nó kiểm soát g8 và h7. Rồi xe ăn ở h7, được mã bảo vệ. Ở đây mã trắng ở g4 có thể nhảy tới f6 kèm chiếu, còn xe ở d7 đã ở hàng bảy, chỉ một nước trượt là tới h7.

Lưới chiếu hếtTấn công vua
1
2
3
4
5
6
7
8
h
g
f
e
d
c
b
a
Thử thế cờ này
1. ..Nf6+

Nf6+ chiếu vua và kiểm soát h7 cùng g8 một lúc. Vua có một ô: h8 — f7 và g7 bị xe d7 kiểm soát, còn f8 là tượng của chính đen. Rồi Rxh7 là chiếu hết, xe được mã bảo vệ.

Lưới chiếu hếtTấn công vua
Các nước đi thay thế
Nh6+ — Nh6+ cũng là chiếu, nhưng 1...Bxh6 ăn không con mã: thay vì chiếu hết, trắng thiếu một quân trong tàn cuộc thua.
8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này
2. Rxh7#

Chiếu hết. Xe ăn ở h7, được mã f6 canh giữ, và cũng con mã ấy kiểm soát g8 — vua trong góc không có lấy một ô. Xe cộng mã, không gì khác.

Lưới chiếu hếtTấn công vua
1
2
3
4
5
6
7
8
h
g
f
e
d
c
b
a
Thử thế cờ này

Đôi khi mã tới mà không chiếu — và chiếu hết vẫn không thể ngăn. Tốt đen ở a3 chỉ còn hai nước là thành hậu, nên trắng không có thời gian để phí. Nhưng hãy nhìn vào góc: vua đen ở h8 chỉ có g8 là ô trống duy nhất, còn xe ở f7 đã kiểm soát h7. Một con mã ở f6 sẽ lấy đi g8 và canh h7 — rồi Rh7 là chiếu hết, và không gì đen làm được trong một nước ngăn nổi điều đó.

Lưới chiếu hếtNước đi lặng
8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này
3. Nf6

Một nước lặng lẽ, không chiếu — và nó thắng. Mã kiểm soát g8 và h7, nên Rh7 là chiếu hết ở nước sau, và đen không thể ăn mã, không chắn được hàng bảy, cũng không cho vua thêm ô nào. Ngay cả 1. ..a2, chỉ còn một bước là phong hậu, cũng quá chậm: Rh7 chiếu hết trước.

Lưới chiếu hếtNước đi lặng
Các nước đi thay thế
Rf8+ — Rf8+ bị 1...Rxf8 đáp trả: mất không con xe, và tốt cột a của đen sẽ phong hậu — trắng thua thay vì thắng.
1
2
3
4
5
6
7
8
h
g
f
e
d
c
b
a
Thử thế cờ này

Các xe đen ở c2 và c3 đang áp sát vua trắng ở b4, nên trắng phải chiếu hết trước. Xe ở a7 đang ở hàng bảy và mã ở d7 chỉ một cú nhảy là tới f6. Nước nào làm được?

Lưới chiếu hếtTấn công vua
8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này

Trong chiếu hết Ả Rập chống vua ở h8, con mã đứng ở đâu?

Lưới chiếu hếtTấn công vua

Điểm chính cần nhớ

  • Con mã cách góc hai ô theo đường chéo kiểm soát cả hai ô bên cạnh vua trong góc.
  • Xe chiếu hết ngay cạnh vua, được mã đó bảo vệ — nên không thể bị ăn.
  • Nếu mã không chiếu được, một nước mã lặng lẽ vẫn thắng khi đe dọa chiếu hết không thể chống đỡ.

Giờ tự đi thử xem

Đi từng nước trên bàn cờ thật, thử cả những nước sai, rồi hỏi Knighty vì sao chúng hỏng.

Luyện tập tương tác

Bài học liên quan

Tóm tắt

Chiếu hết Ả Rập: mã ở f6 (hoặc ô đối xứng cho góc khác), xe chiếu hết ngay cạnh vua trong góc, được mã bảo vệ. Hai quân là đủ, và con mã thường đến một cách lặng lẽ.

Sẵn sàng luyện tập?

Tiếp theo trong khóa học này

Chiếu hết Boden

Mang bài học này theo bạn

Cần tài khoản miễn phí

Kèm mọi biến — mở được trong Lichess và ChessBase