Knighty
Chiến thuậtChơi bên white

Nước chen ngang và nước đi lặng lẽ

Hai nước phá nhịp: nước bạn chen vào, và nước chẳng gây ra tiếng động nào.

Thử bài học tương tác

Giới thiệu

Phần lớn đòn phối hợp là một chuỗi nước bắt buộc — nhưng có hai ý tưởng phá vỡ khuôn mẫu đó. Nước chen ngang (intermezzo) xen một nước chiếu hoặc một nước ăn vào trước nước mà ai cũng chờ đợi, và kiếm được thứ gì đó trên đường. Nước đi lặng lẽ thì không chiếu, không ăn gì cả, vậy mà lại đe dọa điều đối phương không thể ngăn.

Nội dung bài học

8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này

Xe đen ở d4 đang tấn công hậu trắng ở d3. Phản xạ tự nhiên là dời hậu hoặc ăn con xe — nhưng cả hai đều không phải nước hay nhất. Trước hết hãy để ý rằng một nước chiếu ở hàng tám ép vua sang g7 — nơi nó đứng trên đường chéo d4–h8, đúng đường chéo có con xe ở d4 — và trắng thì đang có một con xe ở c2. Với vua đứng trên đường chéo ấy, nước ăn xe sẽ kèm chiếu, nên trắng ăn đứt con xe và đen không bao giờ chen được một nước nào vào giữa.

Nước đi xen kẽ
1
2
3
4
5
6
7
8
h
g
f
e
d
c
b
a
Thử thế cờ này
1. ..Rc8+

Nước chen ngang. Thay vì đáp lại đòn tấn công vào hậu, trắng chiếu ở hàng tám trước đã. Đen hay nhất là 1. ..Kg7 — chắn bằng hậu hay bằng xe thì chỉ mất luôn quân đó — và giờ Qxd4 tới kèm chiếu, đó là lý do con hậu chưa bao giờ thực sự lâm nguy.

Nước đi xen kẽ
Các nước đi thay thế
Qxd4 — Ăn ngay lập tức vấp phải 1...Qf5+, và đen chĩa đôi để thu con xe ở c2.
8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này
2. Nxe5+

Xe đen ở f4 chưa tấn công gì cả, nhưng mã ở e5 đang nhắm vào mã trắng ở f3. Hãy ăn ở e5 trước: nước đó kèm chiếu, nên đen không có thời gian cho 1. ..Nxf3 — và Kxf4 tới ở nước sau.

Nước đi xen kẽ
Các nước đi thay thế
Kxf4 — Vồ lấy con xe trước cho phép 1...Nxf3, và đen ăn lại con mã ngay với một thế cờ tốt.
1
2
3
4
5
6
7
8
h
g
f
e
d
c
b
a
Thử thế cờ này

Tốt đen ở a3 chỉ còn hai nước nữa là phong hậu, nên có cảm giác trắng phải vội. Nhưng hãy nhìn vua đen ở h8: xe ở f7 vốn đã khống chế hàng bảy, và một con mã trắng ở f6 sẽ che nốt ô h7 — điều đó biến Rh7 thành chiếu hết, và đòn chiếu hết tới trước con tốt.

Nước đi lặngLưới chiếu hết
8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này
3. Nf6

Một nước đi không gây tiếng động: nó chẳng ăn gì và chẳng chiếu ai. Nó chỉ đơn giản đe dọa Rh7, nước chiếu hết: con mã canh ô g8 và bảo vệ con xe, nên vua không đi được mà cũng không ăn được. Đen không đáp nổi, còn tốt a phong hậu chậm đúng một nước.

Nước đi lặngLưới chiếu hết
Các nước đi thay thế
Rf1 — Chặn con tốt là phản ứng rất người, nhưng nó vứt bỏ cả ý đồ và đen thắng sau 1...a2.
1
2
3
4
5
6
7
8
h
g
f
e
d
c
b
a
Thử thế cờ này

Tốt trắng ở c7 chỉ còn cách hàng tám một ô, nhưng xe đen ở a8 canh ô c8 dọc theo hàng. Nước đi lặng lẽ nào giải quyết chuyện đó?

Nước đi lặngĐòn chắn đường
8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này

Khi nào bạn nên tìm một nước chen ngang?

Nước đi xen kẽ

Điểm chính cần nhớ

  • Trước khi ăn lại, hãy tìm xem có nước chiếu hay nước ăn nào chen vào trước được không.
  • Nước đi lặng lẽ thắng khi mối đe dọa nó tạo ra là không thể đáp lại.
  • Cả hai ý tưởng đều đến từ cùng một thói quen: đừng bao giờ chơi nước theo quán tính mà không nhìn kỹ.

Giờ tự đi thử xem

Đi từng nước trên bàn cờ thật, thử cả những nước sai, rồi hỏi Knighty vì sao chúng hỏng.

Luyện tập tương tác

Bài học liên quan

Tóm tắt

Khi một chuỗi nước trông có vẻ bắt buộc, hãy dừng lại ở nước bạn sắp chơi theo quán tính và tự hỏi liệu có nên đặt một nước chiếu hay một nước ăn vào phía trước không. Và khi không nước chiếu nào hiệu quả, hãy tìm nước đi lặng lẽ tạo ra đe dọa — những nước mạnh nhất thường là những nước không gây tiếng động.

Sẵn sàng luyện tập?

Tiếp theo trong khóa học này

Thí quân và tấn công vua

Mang bài học này theo bạn

Cần tài khoản miễn phí

Kèm mọi biến — mở được trong Lichess và ChessBase