Ô then chốt
Học cách nhận diện và sử dụng các ô then chốt — những ô trọng yếu mà một khi Vua chiếm được sẽ bảo đảm Tốt phong cấp bất kể bên phòng thủ chơi thế nào.
Thử bài học tương tácGiới thiệu
Nội dung bài học
Đẩy Tốt — Vua của bạn đã ở trên một ô then chốt.
Đẩy Tốt là nước thắng nhanh nhất. Vua đã chiếm e5, một ô then chốt của Tốt e3, nên thế cờ là thắng. Bằng cách đẩy đến e4, Tốt tiến lên trong khi Vua giữ vị trí áp đảo. Quan trọng là các ô then chốt dịch chuyển khi Tốt di chuyển: với Tốt e4, các ô then chốt mới là d6, e6 và f6. Vua trắng ở e5 giờ chỉ cách một bước là tới d6, e6 hay f6 — bộ ô then chốt tiếp theo.
Các nước đi thay thế
Đen bước đến d7, cách phòng thủ tốt nhất. Bằng cách đi sang cột d, Đen cố ở gần đường đi của Tốt trong khi vẫn giữ các lựa chọn. Các ô then chốt của Tốt e4 là d6, e6, f6 — Đen nhắm ngăn Vua trắng tới bất kỳ ô nào trong đó.
Đưa Vua tới một ô then chốt của Tốt e4.
♔︎f6 — Tới được một ô then chốt! Vua tiến đến f6, một trong ba ô then chốt của Tốt e4 (d6, e6, f6). Từ một ô then chốt, Trắng có thể bảo đảm Tốt phong cấp. Hãy để ý quy luật: Vua đi từ e5 (một ô then chốt của e3) đến f6 (một ô then chốt của e4). Khi Tốt tiến lên, Vua phải tiến tới các ô then chốt *mới* để duy trì ưu thế thắng.
Các nước đi thay thế
Đen lùi về d8. Với Vua trắng ở f6 khống chế e7, Đen phải đề phòng ♔︎f7 vốn sẽ khống chế ô phong cấp e8. Lùi lại là cách kháng cự tốt nhất, nhưng ưu thế ô then chốt là quyết định.
Tiến lên để khống chế ô phong cấp.
♔︎f7 — Vua trắng tới hàng 7, khống chế trực tiếp ô phong cấp e8. Đây là thành quả của chiến lược ô then chốt — một khi Vua tới được f6 (một ô then chốt), việc tiến lên f7 đã được bảo đảm. Một khi Tốt tới e5, các ô then chốt của nó trở thành d7, e7, f7. Vua đã tới f7, bảo đảm hoàn toàn con đường phong cấp.
Đen trở về d7, cố tiếp cận đường đi của Tốt. Nhưng Vua trắng ở f7 khống chế e8 — ô phong cấp đã bị bịt. Đen không thể ngăn Tốt tiến.
Đẩy Tốt — Vua của bạn khống chế đường phong cấp.
e5 — Giờ Tốt tiến lên an toàn. Với Vua ở f7 canh e8, Tốt có thể đẩy lên không sợ hãi. Vua đã làm xong phần khó là tới các ô then chốt — giờ Tốt đi theo.
Đen cố vòng lại để chặn Tốt từ bên hông. Nhưng với Vua ở f7 và Tốt đã ở e5, quá muộn — Tốt đã tiến quá xa.
Tiếp tục đẩy — phong cấp đã gần.
e6 — Tốt đẩy lên hàng 6, chỉ còn hai ô là phong cấp. Vua trắng ở f7 tiếp tục che chắn e8. Đây là sức mạnh của ô then chốt: một khi Vua tới được chúng, bước tiến của Tốt không thể cản phá.
Đen tiếp cận Tốt, nhưng nó được Vua ở f7 bảo vệ trọn vẹn. Bên phòng thủ tới quá muộn — ưu thế ô then chốt ngay từ đầu khiến kết cục này là tất yếu.
Thêm một bước nữa là phong cấp!
e7 — Tốt tới hàng 7 — chỉ còn một ô là thành Hậu. Vua trắng ở f7 canh trực tiếp e8, khiến phong cấp không thể cản phá.
Đen đi ra chỗ khác, không thể ngăn phong cấp. Tốt ở e7 được Vua trắng che chắn và sẽ phong cấp ở nước sau.
Phong cấp Tốt!
e8=♕︎+ — Phong cấp kèm chiếu! Tốt thành Hậu ở e8, tung đòn chiếu. Vua và Hậu đấu Vua là một thế chiếu hết dễ dàng. Toàn bộ chiến thắng bắt nguồn từ ưu thế ban đầu: Vua ở e5 chiếm một ô then chốt của Tốt e3. Từ đó, nó tiến tới các ô then chốt cho từng vị trí Tốt kế tiếp (f6 cho e4, f7 cho e5), bảo đảm phong cấp ở mọi giai đoạn.
Điểm chính cần nhớ
- Mỗi Tốt thông đều có các ô then chốt — ba ô cách Tốt hai hàng phía trước (với Tốt dưới hàng 5)
- Nếu Vua tấn công tới được một ô then chốt, phong cấp được bảo đảm bất kể bên phòng thủ chơi thế nào
- Khi Tốt tiến lên, các ô then chốt dịch về phía trước — Vua phải tiến tới các ô then chốt MỚI
- Luôn đưa Vua tới các ô then chốt TRƯỚC khi đẩy Tốt — đẩy quá sớm có thể hòa
- Bước ra khỏi các ô then chốt (ví dụ lùi lại hay đi sang ngang) có thể vứt bỏ một thế thắng
Giờ tự đi thử xem
Đi từng nước trên bàn cờ thật, thử cả những nước sai, rồi hỏi Knighty vì sao chúng hỏng.
Bài học liên quan
Tóm tắt
Sẵn sàng luyện tập?
Tiếp theo trong khóa học này
Mã chặn một Tốt
Mang bài học này theo bạn
Cần tài khoản miễn phíKèm mọi biến — mở được trong Lichess và ChessBase