Mã chặn một Tốt

Mã phải lập tức bắt đầu hành trình về phía cột a. Nf2 là nước Mã duy nhất hòa — từ f2, Mã có thể nhảy một bước tới d3, vốn nằm trên đường tới phong tỏa Tốt. Ng3 trông hợp lý nhưng thực ra thua! Sau Ng3, Mã cần thêm hai nước nữa để tới c1 hoặc a2 (qua e2 hoặc e4), nhưng Tốt Đen tới đó trước. Đây chính là hạn chế cốt tử của Mã — mỗi ô có một khoảng cách tối thiểu cố định, và không có đường tắt.

Nước duy nhất giữ được thế hòa! Mã nhảy đến d3 kèm chiếu, giành một nhịp quan trọng. Từ d3, Mã có thể tới c1 ở nước sau — ô khống chế a2 và phong tỏa Tốt. Mọi nước khác đều thua. Điều này minh họa một kỹ thuật Mã then chốt: dùng những đòn chiếu để giành thời gian khi điều khiển Mã tới ô mục tiêu.

Lại là nước hòa duy nhất! Mã tới c1, khống chế ô a2 trọng yếu. Tốt ở a3 không thể tiến vì Mã canh a2. Đây là thế phong tỏa — Mã đã hoàn tất hành trình ba nước từ h1 qua f2, d3 đến c1. Hãy để ý Mã ở c1 còn khống chế b3, ngăn Vua đen tiếp cận Tốt qua ô đó. Quân phong tỏa làm hai việc cùng lúc: chặn Tốt VÀ hạn chế Vua đối phương.

Mã nhảy đến a2 kèm chiếu, giải quyết hai vấn đề cùng lúc. Nó chặn trực tiếp ô tiến của Tốt (Tốt ở a3 không thể đi đến a2 vì Mã đang ở đó) và buộc Vua đen di chuyển. Đây là một lợi thế then chốt của phong tỏa bằng Mã — Mã có thể đổi chỗ kèm chiếu để duy trì phong tỏa từ một ô khác.

Mã nhảy đến b4, lùi khỏi Vua nhưng vẫn khống chế a2 từ xa. Một con Mã ở b4 bao quát: a2, a6, c2, c6, d3, d5. Ô a2 vẫn bị phong tỏa dù Mã đã rời đi. Đây là vẻ đẹp của phong tỏa bằng Mã — khác với Xe hay Tượng phải ở lại cùng cột hoặc đường chéo, Mã có thể canh ô then chốt từ nhiều vị trí.

Mã ăn Tốt, chấm dứt đe dọa. Thế Vua + Mã đấu Vua phát sinh là hòa do thiếu lực — không bên nào ép được chiếu hết. Mã đã hoàn thành một hành trình phi thường: h1 → f2 → d3 → c1 → a2 → b4 → a2 — sáu nước chính xác để chặn một Tốt chỉ cách phong cấp ba ô. Bài học cho thấy cả sức mạnh của Mã (phong tỏa linh hoạt, đòn giành nhịp bằng chiếu) lẫn hạn chế của nó (phải đi đúng lộ trình mới tới kịp).