Knighty
Chiến thuậtChơi bên white

Chiếu đôi và chiếu hết ngạt thở

Hai nước chiếu cùng lúc thì không chắn được — và một vị vua bị chính quân mình nhốt kín không sống nổi qua đó.

Thử bài học tương tác

Giới thiệu

Trước một nước chiếu thường, bạn có ba cách đáp: đi vua, chắn lại, hoặc ăn quân đang chiếu. Trước một nước chiếu đôi chỉ còn đúng một cách — vua phải đi. Đó là lý do chiếu đôi là nước bắt buộc nhất trong cờ vua, và cũng là thứ làm cho thế chiếu hết ngạt thở trở nên khả thi.

Nội dung bài học

8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này

Hậu trắng ở d3 đang nhắm tới h7 dọc đường chéo b1-h7, với chính con mã trắng ở e4 chắn giữa. Vua đen ở h7. Con mã làm gì cũng vậy, hậu sẽ bắt đầu chiếu — và nếu con mã cũng tấn công vua thì đó là hai nước chiếu cùng một lúc — mà không một nước đi nào đáp nổi cả hai, nên vua buộc phải bước thẳng vào thứ trắng đã chờ sẵn.

Chiếu đôiĐòn mở đường
1
2
3
4
5
6
7
8
h
g
f
e
d
c
b
a
Thử thế cờ này
1. ..Nf6+

Chiếu đôi: mã ở f6 tấn công h7, và hậu ở d3 cũng nhắm vào đó. Đen không chắn được và cũng không ăn được cả hai — vua buộc phải sang h8.

Chiếu đôi
Các nước đi thay thế
Ng5+ — Đây cũng là chiếu đôi, nhưng từ g5 con mã để vua chạy sang g8 rồi thoát qua f8. Mã phải che được các ô thoát, chứ không chỉ chiếu.
8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này
2. Qh7#

Chiếu hết. Hậu được mã ở f6 bảo vệ, và cũng chính con mã đó kiểm soát g8 — ô cuối cùng của vua.

Chiếu đôiLưới chiếu hết
1
2
3
4
5
6
7
8
h
g
f
e
d
c
b
a
Thử thế cờ này

Chiếu hết ngạt thở là chính ý tưởng ấy được đẩy tới tận cùng: vua ở h8 bị chính các tốt g7 và h7 của mình bó chặt, nên một con mã ở f7 sẽ là chiếu hết — miễn là ô g8 cũng bị chắn nốt. Và tượng đen ở e6 có thể bị ép phải chắn vào đó.

Chiếu hết nghẹt thở
8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này
3. Rf8+

Xe hiến thân ở f8. Đen chỉ có một cách đáp là 1. ..Bg8, chắn bằng tượng — và thế là ô trống cuối cùng quanh vua bị lấp kín.

Chiếu hết nghẹt thởThí quân
Các nước đi thay thế
Rf3 — Đuổi con mã đen ở e3 là vứt bỏ đòn chiếu hết ngạt thở bắt buộc: đen ra tay trước với 1...Rd1+, và Nf7 không bao giờ tới.
1
2
3
4
5
6
7
8
h
g
f
e
d
c
b
a
Thử thế cờ này
3. ..Nf7#

Chiếu hết — thế chiếu hết ngạt thở. Mọi ô quanh vua đen đều bị chính quân đen chiếm, và không gì với tới được f7.

Chiếu hết nghẹt thở
8
7
6
5
4
3
2
1
a
b
c
d
e
f
g
h
Thử thế cờ này

Xe trắng ở g1 đang nhắm dọc cột g vào vua đen, với chính con tốt trắng ở g6 chắn giữa. Nước nào vừa mở cột vừa tạo ra nước chiếu thứ hai cùng lúc?

Chiếu đôi
1
2
3
4
5
6
7
8
h
g
f
e
d
c
b
a
Thử thế cờ này

Vì sao không bao giờ đáp được một nước chiếu đôi bằng cách ăn hay chắn?

Chiếu đôi

Điểm chính cần nhớ

  • Chiếu đôi buộc vua phải đi — không nước nào khác là hợp lệ.
  • Các quân đang chiếu phải che luôn cả những ô thoát, chứ không chỉ chiếu.
  • Chiếu hết ngạt thở: một con mã chiếu hết vị vua bị chính quân của mình nhốt kín.

Giờ tự đi thử xem

Đi từng nước trên bàn cờ thật, thử cả những nước sai, rồi hỏi Knighty vì sao chúng hỏng.

Luyện tập tương tác

Bài học liên quan

Tóm tắt

Chiếu đôi là nước duy nhất mà đối phương không thể đáp bằng vật chất. Hãy tìm nó mỗi khi một quân của bạn đứng trước một xe, tượng hay hậu đang nhắm vào vua đối phương — và khi vị vua đó bị chính quân mình vây quanh, hãy tìm con mã.

Sẵn sàng luyện tập?

Tiếp theo trong khóa học này

Các hình mẫu chiếu hết

Mang bài học này theo bạn

Cần tài khoản miễn phí

Kèm mọi biến — mở được trong Lichess và ChessBase