KnightyLearnChess
Tàn cuộcChơi bên Đen

Xe đấu Tượng: Góc an toàn

Giữ hòa thế Xe đấu Tượng khi Vua bạn ở rìa — tới góc mà Tượng bạn không kiểm soát được, chặn nước chiếu hàng cuối ngay cạnh Vua, và để thế hết nước đi lo phần còn lại.

Thử bài học tương tác

Giới thiệu

Xe đấu Tượng là hòa, nhưng một Vua bị dồn ra rìa phải biết đi đâu: tới góc an toàn, ô góc mà chính Tượng của nó không kiểm soát được. Ở đó Tượng có thể chặn nước chiếu hàng cuối trên ô ngay cạnh Vua, và con Tượng bị ghim khiến bạn không còn nước đi hợp lệ — Trắng phải nới lỏng vòng vây, nếu không sẽ là hết nước đi. Ở góc sai, góc cùng màu với Tượng, ô cạnh Vua nằm ngoài tầm với của Tượng, và Xe thắng. Ở đây Vua bạn đứng ở a8, một ô trắng, còn Tượng của bạn là Tượng ô đen: đúng góc. Nhưng Trắng đe dọa chiếu hết ở hàng cuối ngay lập tức.

Nội dung bài học

Thử thế cờ này
1. ..♗︎e5

Trắng đe dọa chiếu hết ở hàng cuối. Hãy đưa Tượng lên đường chéo mà từ đó nó có thể chặn ngay cạnh Vua bạn.

♗︎e5 đặt Tượng lên đường chéo kết thúc ở b8, ô cạnh Vua bạn. Đó là toàn bộ cách phòng thủ: khi Xe chiếu trên hàng 8, Tượng rút về và chặn. Ở e5, nó không bị quân trắng nào tấn công, nên Trắng không giành được thời gian nhờ đánh vào nó. Nước chiếu ♗︎d4+ cũng hòa, nhưng nó chỉ trì hoãn cùng một quyết định.

Pháo đàiPhòng thủ
Các nước đi thay thế
♔︎b8 — ♔︎b8 bước lên ô mà Tượng cần và đi thẳng vào ♖︎f8#: Vua trắng ở b6 kiểm soát a7, b7 và c7, nên Vua bạn chỉ còn hàng cuối, và Xe chiếm lấy nó.
♗︎b4 — ♗︎b4 canh f8 nhưng đứng sai đường chéo: ♖︎d7 lấy đi d6, nên Tượng không thể tới đường chéo về b8 kịp lúc, và ♖︎d8# sẽ đến trừ khi Tượng tự bỏ mình.
Thử thế cờ này
2. ♖︎f8+

♖︎f8+ là thử thách trực tiếp nhất: một nước chiếu dọc hàng cuối trong khi Vua trắng ở b6 kiểm soát a7 và b7. Vua bạn không thể đi, nên mọi thứ phụ thuộc vào việc có quân nào chen vào giữa Xe và Vua hay không. Góc an toàn được chọn chính là cho khoảnh khắc này.

Xe chủ độngĐe dọa
Thử thế cờ này
2. ..♗︎b8

Vua bạn không có ô nào. Hãy đáp lại nước chiếu theo cách duy nhất thế cờ cho phép.

♗︎b8 chặn cạnh Vua, và bức tranh đã hoàn chỉnh. Tượng bị ghim và Vua bạn không có ô nào, nên bất kỳ nước chờ nào của Trắng — một nước Xe dọc hàng 8, hoặc ♔︎a6 — đều là hết nước đi. Ăn quân cũng không giúp được: ♖︎xb8+ ♔︎xb8 chỉ còn lại hai Vua trơ trọi. Để chơi tiếp, Trắng phải nới lỏng vòng vây.

Mẹo hết nước điPháo đài
Thử thế cờ này
3. ♔︎c6

♔︎c6 là nước rút giữ được nhiều áp lực nhất. Vua bỏ a7 nhưng vẫn canh b7, và nó có thể quay về b6 trong một nước. Trắng hy vọng Vua bạn, khi được thả ra khỏi góc, sẽ tiếp tục đi — xa a8 thì không có hết nước đi, và một con Tượng bị trói vào Vua của nó có thể bị thắng.

Cắt VuaMẹo hết nước đi
Thử thế cờ này
3. ..♔︎a7

Trắng đã phải thả bạn ra. Chỉ có một nước hợp lệ — hãy tìm nó, và ghi nhớ ô nào bạn sẽ muốn lấy lại.

♔︎a7 là nước hợp lệ duy nhất — Tượng không thể rời b8 và Vua trắng canh b7 — nhưng nó cũng làm được việc: giờ Vua bảo vệ Tượng, nên Xe không thể đơn giản ăn ở b8. Hãy nhớ bạn đến từ đâu. Thế phòng thủ hết nước đi chỉ tồn tại khi Vua ở a8, và đó là nơi nó phải quay về.

Phòng thủAn toàn của Vua
Thử thế cờ này
4. ♖︎f7+

♖︎f7+ chiếu dọc hàng 7 và lần đầu tiên cho Vua bạn một lựa chọn thực sự: quay về a8, hoặc ra a6 và khoảng trống. Xe cũng đã rời hàng 8, nên Tượng không còn bị ghim. Trắng đang đặt cược vào nước Vua sai.

Xe chủ độngĐe dọa
Thử thế cờ này
4. ..♔︎a8

Chiếu trên hàng 7. Hãy chọn ô cho Vua mà ở đó thế phòng thủ hết nước đi vẫn hiệu quả.

♔︎a8 quay thẳng về góc an toàn. Trông có vẻ thụ động, nhưng góc là nơi sự phòng thủ của bạn tồn tại: với Tượng cạnh Vua, mọi nước chiếu hàng cuối lại bị chặn, và thế hết nước đi trở lại cùng với nó. Vua trắng có thể quay về b6, nhưng nó không tìm được gì mới ở đó.

Pháo đàiAn toàn của Vua
Các nước đi thay thế
♔︎a6 — ♔︎a6 rời góc, và ngoài đó không có hết nước đi nào cứu bạn: ♖︎f2 đe dọa chiếu hết trên cột a, Vua bạn phải chạy — ♔︎a5 ♖︎a2+ ♔︎b4 ♖︎b2+ — và Xe ăn Tượng ở b8 phía sau nó.
♗︎c7 — ♗︎c7 chặn chiếu trên một ô không có quân nào của bạn bảo vệ: ♖︎xc7+ ăn Tượng kèm chiếu, và Vua và Xe đấu Vua trơ trọi là thế thắng quen thuộc của Trắng.
Thử thế cờ này
5. ♔︎b6

♔︎b6 lại nhốt Vua bạn, lần này không cần chiếu: a7 và b7 bị kiểm soát, Vua không thể đi, nên Tượng phải đi. Trắng đang chơi để tạo zugzwang. Mọi ô Tượng có thể đi tới sẽ bị thử thách bằng đòn đe dọa kép — vào Tượng và vào hàng cuối — và hơn một nửa trong số đó thất bại.

ZugzwangCắt Vua
Thử thế cờ này
5. ..♗︎h2

Vua bạn bị kẹt, nên Tượng phải đi. Hãy giữ nó trên đường chéo và ngoài tầm của đòn đe dọa kép.

♗︎h2 giữ Tượng trên đường chéo tới b8 và xa các quân trắng hết mức bàn cờ cho phép. Khoảng cách chính là ý tưởng: Xe chỉ thắng bằng cách tấn công Tượng và đe dọa chiếu hết chỉ trong một nước, và một con Tượng ở xa trên đường chéo mở luôn có cách đáp. ♗︎g3 và ♗︎e5 cũng giữ được; các ô gần hai Vua thì không.

Sự năng động của quânZugzwang
Các nước đi thay thế
♗︎d6 — ♗︎d6 vẫn ở trên đường chéo nhưng quá gần: ♖︎a7+ đẩy Vua bạn tới b8, chính ô chặn của Tượng, rồi ♖︎d7 tấn công Tượng và đe dọa ♖︎d8# chỉ bằng một nước. Bạn không thể đáp cả hai.
♗︎a7+ — ♗︎a7+ là nước chiếu làm mất Tượng: ♖︎xa7+ ăn nó, được Vua ở b6 bảo vệ, và Vua và Xe đấu Vua trơ trọi là thế thắng quen thuộc của Trắng.
Thử thế cờ này
6. ♖︎a7+

♖︎a7+ là thử thách sắc bén nhất. Xe được Vua ở b6 bảo vệ, nên bạn không thể ăn nó, và nước chiếu đẩy Vua bạn ra khỏi góc tới b8 — ô duy nhất mà Tượng cần để chặn. Trong chốc lát, sự phòng thủ hàng cuối bị vô hiệu hóa.

Xe chủ độngĐe dọa
Thử thế cờ này
6. ..♔︎b8

Xe được bảo vệ, nên không thể ăn nó. Hãy bước ra khỏi nước chiếu.

♔︎b8 là nước hợp lệ duy nhất. Hãy để ý điều đã thay đổi: Vua bạn giờ đứng trên ô chặn của Tượng, nên một nước chiếu trên hàng 8 không thể được đáp bằng nước chặn ở b8 nữa. Đây là khoảnh khắc nguy hiểm thực sự duy nhất ở góc an toàn, và nó kéo dài cho đến khi Vua trở về a8.

An toàn của VuaPhòng thủ
Thử thế cờ này
7. ♖︎g7

♖︎g7 bỏ chiếu và đe dọa ♖︎g8#: Vua bạn ở b8 sẽ không có ô nào, và Tượng ở h2 không thể chặn. Từ g7, Xe cũng kiểm soát g1 và g3, hai trong số các ô Tượng có thể đi tới. Trắng chỉ cần một nước Tượng bất cẩn để kết thúc ván cờ.

Đe dọaXe chủ động
Thử thế cờ này
7. ..♔︎a8

Chiếu hết đang bị đe dọa ở hàng cuối, và Tượng không thể chặn khi Vua bạn đứng chắn đường. Hãy giải quyết cả hai vấn đề bằng một nước.

♔︎a8 trở về góc và dọn b8 cho Tượng, nên một nước chiếu ở hàng cuối lại vô hại. Đó là quy tắc của tàn cuộc này: hễ Vua bị đẩy tới b8, nó quay về ngay khi có cơ hội. ♔︎c8 ở đây cũng hòa, nhưng nó đi về phía khoảng trống, nơi sự phòng thủ cần tính toán thay vì một mô-típ quen thuộc.

Pháo đàiAn toàn của Vua
Các nước đi thay thế
♗︎e5 — ♗︎e5 thậm chí tấn công Xe, nhưng vẫn thua ngay: ♖︎g8# — Vua bạn ở b8 chiếm đúng ô duy nhất mà Tượng có thể chặn.
♗︎g1+ — ♗︎g1+ chiếu trên một ô mà Xe tấn công: ♖︎xg1 thắng Tượng, và Vua và Xe đấu Vua trơ trọi là thế thắng quen thuộc của Trắng.
Thử thế cờ này
8. ♖︎g8+

♖︎g8+ quay lại ý tưởng đầu tiên, vì không còn gì khác. Trắng đã thử nước chiếu, nước rút Vua, zugzwang và cuộc đuổi tới b8, và mỗi lần Vua cùng Tượng của bạn đều tìm được đường về cùng hai ô đó. Thêm một nước chiếu hàng cuối đặt lại câu hỏi cũ.

Xe chủ động
Thử thế cờ này
8. ..♗︎b8

Cùng nước chiếu như lúc đầu. Hãy đưa ra cùng câu trả lời.

♗︎b8 chặn, và bạn trở lại thế cờ không thể bị phá. Một nước Xe dọc hàng 8 hoặc ♔︎a6 khiến bạn hết nước đi, ♖︎xb8+ ♔︎xb8 chỉ còn hai Vua trơ trọi, và một nước rút Vua chỉ cho Vua bạn bước ra rồi quay về, như trước. Bài học dừng ở đây vì Trắng không còn ý tưởng mới: từ giờ, sự phòng thủ là lặp lại, và ván cờ hòa.

Mẹo hết nước điPháo đài

Điểm chính cần nhớ

  • Chạy tới góc mà Tượng bạn không kiểm soát được: a8 hoặc h1 với Tượng ô đen, a1 hoặc h8 với Tượng ô trắng
  • Giữ Tượng trên đường chéo kết thúc cạnh Vua bạn, và xa các quân đối phương — ở gần chúng, nó sẽ rơi vì một đòn đe dọa kép
  • Chặn nước chiếu hàng cuối trên ô cạnh Vua: với Tượng bị ghim và Vua ở góc, mọi nước chờ đều là hết nước đi
  • Nếu Vua bị đẩy ra ô cạnh góc, hãy đưa nó về ngay khi có thể — khi Vua đứng đó, Tượng không thể chặn

Giờ tự đi thử xem

Đi từng nước trên bàn cờ thật, thử cả những nước sai, rồi hỏi Knighty vì sao chúng hỏng.

Luyện tập tương tác

Bài học liên quan

Tóm tắt

Bạn đã giữ hòa thế Xe đấu Tượng từ góc an toàn. Vua bạn ở lại a8, ô góc mà Tượng ô đen của bạn không kiểm soát được, còn Tượng ở lại trên đường chéo tới b8, xa các quân trắng. Mỗi nước chiếu hàng cuối đều bị chặn ở b8, nơi nước ghim biến mọi nước chờ thành hết nước đi, và khi Vua bị đẩy tới b8, nó quay về ngay. Ở góc cùng màu với Tượng, cùng cách tấn công đó sẽ thắng, vì Tượng không thể chặn cạnh Vua.

Sẵn sàng luyện tập?

Tiếp theo trong khóa học này

Xe và Tốt đấu Tượng

Mang bài học này theo bạn

Cần tài khoản miễn phí

Kèm mọi biến — mở được trong Lichess và ChessBase