1. Czytanie zapisu partii
Nazwy pól, litery figur, bicia, szach, mat, roszada i promocja — skrót, w którym zapisuje się każde posunięcie w szachach.
Wypróbuj lekcję interaktywnąWprowadzenie
Treść lekcji
Każde pole ma nazwę i ta nazwa nigdy się nie zmienia. Osiem kolumn to linie, oznaczone literami od a do h, licząc od lewej strony białych. Osiem wierszy to rzędy, ponumerowane od 1 do 8, licząc od strony białych. Pole to litera linii, a potem numer rzędu, zawsze w tej kolejności: niebieska kolumna to linia e, zielony wiersz to czwarty rząd, a bursztynowe pole na ich przecięciu to e4.
Każda figura ma jedną wielką literę, angielską: K to król (king) na e1, Q to hetman (queen) na d1, R to wieże (rook) na a1 i h1, B to gońce (bishop) na c1 i f1, a N to skoczki (knight) na b1 i g1 — N, bo K należy już do króla. Pionki nie mają żadnej litery i właśnie po tym poznasz posunięcie pionka od razu.
Posunięcie pionka zapisuje się polem, na które pionek wchodzi, i niczym więcej. Popchnij o dwa pola pionka stojącego przed królem: idzie z e2 na e4, a całe posunięcie zapisuje się jako e4.
Czarne odpowiedziały pionkiem na e5. Każde posunięcie, które nie jest ruchem pionka, zapisuje się literą figury i polem docelowym. Przenieś skoczka z g1 (bursztynowe) na f3 (zielone): N to skoczek, f3 to pole — Nf3.
Partie zapisuje się w ponumerowanych parach, najpierw posunięcie białych: 1. e4 e5 2. Nf3 to dokładnie te trzy posunięcia, które właśnie widziałeś. Gdy przytacza się tylko posunięcie czarnych, w miejsce wcześniejszego posunięcia białych wstawia się trzy kropki, więc 1. ..e5 to odpowiedź czarnych w pierwszym posunięciu. Dlatego niektóre warianty Knighty'ego zaczynają się od kropek.
Jeszcze dwa znaki i przeczytasz prawie wszystko. Bicie stawia x przed polem: biały skoczek na c3 (zielone) może zbić czarnego pionka na a4 (czerwone), a to posunięcie zapisuje się Nxa4. Posunięcie, które atakuje króla przeciwnika, dostaje na końcu +, a z a4 skoczek atakuje czarnego króla na c5 (bursztynowe) — więc posunięcie zapisuje się Nxa4+. Czarne muszą odpowiedzieć na szacha, a białe są o pionka do przodu.
Zagraj to: zbij pionka na a4 skoczkiem. Nxa4+ — x za bicie, + za szacha. Czarne muszą odpowiedzieć na szacha, a białe zostają o pionka do przodu.
Znak + mówi, że król przeciwnika jest atakowany. Znak # mówi, że jest atakowany i nic już na to nie poradzi — mat, a partia kończy się w tym momencie. Tutaj biała wieża (zielone) przesuwa się po ósmym rzędzie na h8. Czarny król na h6 (czerwone) nie może jej zbić ani niczego wstawić; g5 i g7 kryje biały król z f6, h5 i h7 kryje sama wieża, a pionka na g6 broni ten sam król. Posunięcie zapisuje się Rh8#.
Wykonaj je. Rh8# to mat: białe wygrywają, a znakiem # zapisuje się koniec partii.
Roszada rusza dwie figury naraz — król idzie o dwa pola w stronę wieży, a ta wieża staje na polu, które król właśnie przeskoczył — dlatego nie da się jej zapisać jedną literą i jednym polem. Ma własny symbol: O-O, gdy król (bursztynowe) idzie w stronę wieży na h1 (zielone), i O-O-O, gdy idzie w stronę wieży na a1 (niebieskie). Dwa O dla krótkiej strony, trzy dla długiej. W tej pozycji białe mogą zagrać jedną i drugą.
Czarna wieża na g8 właśnie zbiła z szachem, a jedno posunięcie białych odpowiada na to potrójnie. Bicie pionkiem podaje linię, z której pionek przychodzi, zamiast litery figury: pionek z h7 bijący na g8 to więc hxg8. Pionek, który dojdzie do ostatniego rzędu, zamienia się w nową figurę, a zapis mówi w jaką — =Q oznacza hetmana. A nowy hetman, broniony przez gońca z e6, nie zostawia czarnemu królowi na h8 ani jednego pola: hxg8=Q# — bicie, promocja i mat w jednym posunięciu.
Które pole jest podświetlone?
Białe grają Nxa4+. Co to mówi, zanim jeszcze spojrzysz na szachownicę?
Najważniejsze wnioski
- Pole to litera linii, a potem numer rzędu: f7, nigdy 7f.
- K, Q, R, B i N oznaczają figury; posunięcie pionka to samo pole docelowe.
- x to bicie, + to szach, # to mat.
- O-O to roszada w stronę wieży na linii h, O-O-O w stronę wieży na linii a.
- Bicie pionkiem podaje jego własną linię (hxg8), a promocja nazywa nową figurę (=Q).
Podsumowanie
Zabierz tę lekcję ze sobą
Wymagane bezpłatne kontoZe wszystkimi wariantami — otwiera się w Lichess i ChessBase