Dostrzeż zagrożenie

Ruch czarnych — twojego przeciwnika. Zacznij od jego szachów, bo szach wymusza twoją odpowiedź. Czarne mają cztery: Nf3+, Nb3+, Rf2+ i c3+. Teraz zapytaj, co każdy z nich atakuje oprócz króla. Z f3 skoczek uderza w króla na d2 i jednocześnie w wieżę na e5 — widelec. Białe muszą ruszyć królem, a wieża na e5 jest stracona.

Wieża daje szacha wzdłuż piątej linii, na której stoją król na e5 i wieża na a5. Król nie może wziąć na f5 — pole pilnuje pion na g6 — więc musi zejść z linii, a Rxa5 wygrywa wieżę za darmo. Szach, który ustawia króla w jednej linii z figurą za nim, to szpila.

Nie każde zagrożenie to szach albo bicie. Spójrz na białego hetmana na g4 i króla na g1: dzielą linię g, a nic między nimi nie stoi. Czarna wieża na g6 związałaby hetmana — nie mógłby zejść z linii, nie odsłaniając króla, więc białe musiałyby go oddać za wieżę. Gdy przeglądasz ruchy przeciwnika, szukaj takiej linii: twój król i hetman na jednej linii, rzędzie lub przekątnej to zaproszenie.

Białe właśnie postawiły hetmana na d5. Twój przeciwnik ma teraz ruch — czym grożą czarne?

Najpierw dostrzeżenie. Tu białe nie mogą już uratować hetmana na d5 — moment, by zobaczyć piona na e6, był ruch wcześniej, zanim hetman tam stanął. Gdy zobaczysz zagrożenie na czas, obrona jest zwykle prosta: ruszyć figurę, obronić pole, zablokować linię albo odpowiedzieć większym zagrożeniem. To następna jednostka. Na razie spraw, by to pytanie stało się automatyczne: po każdym ruchu przeciwnika „czym grozi ten ruch?” — jego szachy, bicia i kształty, które już znasz: pole widelca, związanie króla lub hetmana, szpila, mat w jednym posunięciu, wisząca figura.